Dagelijkse uitdaging: composietrestauratie

Een 25-jarige vrouwelijke patiënt kwam voor een routinecontrole naar de tandartspraktijk. Ze ging regelmatig naar de tandarts en had geen klachten. Er werden bite-wingopnames gemaakt om cariës te diagnosticeren. Daaruit bleek een onvoldoende vulling op het mesiale occlusale oppervlak van element 26, die zich voortzette tot in het proximale gebied (afb. 1), wat niet direct duidelijk was tijdens de visuele inspectie (afb. 2). De koudetest was duidelijk positief. De patiënt werd daarom geïnformeerd over het aanbrengen van een nieuwe vulling op element 26.

Debehandeling begon met de verdoving van het werkveld. Het werkveld werd vervolgens geïsoleerd met een Heavy Gauge rubberdam (Isodam heavy 6x6). De hoofdklem bevindt zich daarbij zo ver mogelijk distaal. In principe verdient een groot isolatieveld de voorkeur voor dit type behandeling (sextant- of kwadrantisolatie). Een belangrijke stap bij het isoleren is het aanbrengen van perforaties in de rubberdam. Een markeersjabloon is hiervoor een handig hulpmiddel. De perforaties mogen echter niet te groot zijn, omdat dit een voldoende inversie aanzienlijk zou bemoeilijken.

Na het aanbrengen van de rubberdam werd deze bij de tandhals omgekeerd. Deze maatregel dient om het werkveld af te sluiten tegen vloeistoffen. Isolatie is niet compleet zonder adequate inversie. Hiervoor zijn verschillende technieken beschikbaar. In dit geval werd gekozen voor ligaturen gemaakt van Gorilla Floss (zeer hoge stabiliteit en sterkte). Deze ligaturen zorgen niet alleen voor inversie, maar ook voor retractie van de gingiva. Dit maakt het restaureren van diepe caviteiten veel gemakkelijker, zoals in dit geval.

Na het verwijderen van de oude vulling werd de caviteit zichtbaar (afb. 3). Die kon nu minimaal invasief worden verbreed met behoud van de substantie. Daarbij werden ondermijnende glazuurdelen alleen zover verwijderd dat al het carieuze dentine toegankelijk was met de rozenboor. Na het verwijderen van cariës werd de caviteit gereinigd met de zandstraler (28 μm aluminiumoxide) (afb. 4). Bij deze procedure worden de ontstane resten verwijderd en wordt de hechting verbeterd.

Let er bij het plaatsen van de matrix op dat deze niet wordt vervormd. Alleen een geoptimaliseerd emergentieprofiel garandeert een goede hygiëne. In gevallen zoals hier is vaak een Deep Margin Elevation nodig om een optimale emergentie te garanderen. Bij een Deep Margin Elevation zou eerst het diepe deel van de caviteit worden opgebouwd met behulp van een speciale matrix. Daarna vindt de restauratie van het contactpunt plaats met een normale matrix. De procedure werkt bij consistente isolatie zeer goed, maar kost meer tijd omdat er twee werkstappen nodig zijn.

Zonder Deep Margin Elevation zou de wig voor het fixeren van de matrix deze kunnen vervormen en zo de emergentie ernstig kunnen belemmeren.

In dit geval werd echter de meer tijdrovende Deep Margin Elevation vermeden en werd in plaats daarvan een kunststofwig (Palodent V3 Large Wedge) gebruikt om de matrix te fixeren (afb. 5). Deze vervormt de matrix niet, maar fixeert deze toch voldoende. Helaas worden de gebitselementen niet zo veel gescheiden door de kunststofwig. De scheiding wordt daarom uitgevoerd met behulp van de spanring (gebruik geen spanringen die te versleten zijn!). Door het gebruik van de kunststofwig kon dus in dit geval tijd worden bespaard.

Ten slotte werd de caviteit geconditioneerd en gehecht met behulp van de zuuretstechniek (in dit geval met Optibond FL). De restauratie werd uitgevoerd volgens een beproefde procedure:

• Stap 1: Reconstructie van de randlijst met Estelite Asteria NE (Tokuyama Dental);
• Stap 2: Vervanging van dentine door Estelite Asteria A3B (Tokuyama Dental);
• Stap 3: Cusp-voor-cusp-techniek van de centrale cusphellingen met Estelite Asteria OcE (Tokuyama Dental);
• Stap 4: Aanvulling van de perifere morfologie met Estelite Asteria WE (Tokuyama Dental);
• Stap 5: Inkleuren van de fissuren met Inspiro Fissure (EdelweissDR).

Nadat de composietlagen waren aangebracht, werd de hele restauratie nogmaals uitgehard met glycerinegel. Hierdoor wordt de zuurstofinhibitielaag verwijderd. Dit leidt tot een duidelijk betere polijstbaarheid en aanzienlijke verhoging van de duurzaamheid. Na verwijderen van de composietresten werd de restauratie voorgepolijst (EVE Rotary Twist System). De gewenste hoge glans werd uiteindelijk bereikt met geitenharen borstels (afb. 6 en 7).

Het zijn vaak de ogenschijnlijk kleine, eenvoudige dingen die vol verrassingen zitten. Wie had gedacht dat de patiënte, die niet over symptomen had geklaagd, zo'n uitgebreide laesie zou hebben. Helaas was de hechting van de initiële restauratie niet voldoende om de caviteit goed af te dichten.

Om een goed en vooral duurzaam stabiel resultaat voor dergelijke laesies te bereiken, is het daarom noodzakelijk om bepaalde zaken te observeren, zoals het zorgvuldig afdichten van het werkveld tegen vloeistof, het aanbrengen van adequate ligaturen voor de inversie, evenals een preparatie die de substantie ontziet, maar toch uitvoerbaar is en het juiste gebruik van de matrix – en niet te vergeten het etsen en hechten lege artis en de restauratie van het defect met de geschikte composieten.

Op deze manier werd op element 26 een composietrestauratie verkregen die niet als zodanig herkenbaar is en absoluut zijn taak vervult, namelijk behoud van het gebitselement en verbergen van het defect (afb. 8 en 9).